Κούλουμα στο Περιθώρι

Για άλλη μία χρόνια στο περιθώρι γιορτάστηκαν τα Κούλουμα  στο χωριό μας 

Οι μικροί επισκέπτες πέταξαν τον χαρταετό και οι μεγαλύτεροι χόρεψαν και απόλαυσαν τα εδέσματα που πρόσφεραν ο πρόεδρος της κοινότητας σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Σκουτεράς, τον Α.Ο. Σκουτεράς ,τον Πολιτιστικό Σύλλογο ‘’Τα 5 αδέρφια, και τον Σύλλογο Φίλων Κυνηγιού Αιτωλοακαρνανίας 

Και του χρόνου με υγεία!

Μερομήνια: Τι είναι και πώς ερμηνεύονται

Τα Ημερομήνια είναι μια πανάρχαια μέθοδος πρόβλεψης του καιρού για όλο τον ερχόμενο χρόνο. Τα “ημερομήνια” ή και μερομήνια αμφισβητούνται από την επίσημη μετεωρολογία, η οποία υποστηρίζει ότι μακροχρόνιες προβλέψεις δεν είναι δυνατόν να γίνουν. Έχει όμως πολυάριθμους υποστηρικτές ανάμεσα στους γεωργούς, τους κτηνοτρόφους και γενικά τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται στην ύπαιθρο. Συχνά, ακόμη και επιστήμονες δείχνουν ενδιαφέρον για τα αποτελέσματα που βγάζουν τα “ημερομήνια”

Πότε ξεκινούν τα Ημερομήνια

Για το πότε ξεκινάμε να παρατηρούμε τις ημέρες, οι γνώμες διίστανται. Κάποιοι ξεκινούν να παρατηρούν τα ημερομήνια από την 1η Αυγούστου έως και την 12η Αυγούστου, ενώ άλλοι ξεκινούν με το παλιό ημερολόγιο, ήτοι από τις 14 Αυγούστου έως και τις 25 Αυγούστου. Προσέχουν δε τις καιρικές συνθήκες ολόκληρου του εικοσιτετράωρου. Αν ας πούμε, στις 18 Αυγούστου, βρέχει το βράδυ, τότε τις τελευταίες μέρες του Δεκέμβρη θα έχει άσχημο καιρό.
Λόγω αρχαιότητας της μεθόδου, η πιθανή σωστή παρατήρηση είναι η δεύτερη (δηλαδή από τις 14 Αυγούστου).

Παραδόσεις για τα Μερομήνια

Αρκετοί καιροσκόποι αρχίζουν από διάφορες ημερομηνίες, όπως την 20 Ιούλη, αρχές Αυγούστου κ.α. Αυτές είναι λανθασμένες πρόβλεψεις, διότι τις ημερομηνίες τις όρισε ο άνθρωπος ενώ οι κινήσεις της Σελήνης είναι ένα φυσικό φαινόμενο και όπως γνωρίζουμε η Σελήνη επηρεάζει κατά μεγάλο ποσοστό τις καιρικές συνθήκες. Στην Ηλεία (Πελοπόννησος) ο καιρός της πρώτης Αυγούστου αντιστοιχεί για τον καιρό που θα κάνει το μήνα Αύγουστο.

Η δεύτερη μέρα του Αυγούστου αντιστοιχεί για το Σεπτέμβριο και ούτω καθεξής. Στη Λέσβο αρχίζουν τις παρατηρήσεις και προβλέψεις του καιρού από τις 26 Ιουλίου ως τις 6 Αυγούστου. Στα Κύθηρα αρχίζουν από τις 20 Ιουλίου γιορτή του Προφήτη Ηλία. Στον Πόντο μετρούν τις πρώτες ημέρες του Γενάρη. Οι παρατηρήσεις του καιρού της 1ης Γενάρη αφορούν τη πρόβλεψη του Γενάρη και ούτω καθεξής. Σε άλλα μέρη της χώρας η πρόβλεψη του καιρού άρχιζε σε διαφορετικές ημερομηνίες. Σε αρκετές περιοχές υπάρχει η αντίληψη, ότι οι μέρες αυτές είναι αποφράδες όπως οι δρίμες.

Κατά συνέπεια τις ημέρες των Μερομήνιων απαγορεύονται οι εργασίες. Πίστευαν ότι αν τις ημέρες εκείνες ο ξυλουργός έκοβε ξύλα, η ξυλεία θα σάπιζε. Αν οι νοικοκυρές έπλυναν τα ρούχα τότε αυτά θα φθειρόταν πολύ γρήγορα. Πρόσεχαν πολύ τη κάθε εκδήλωση τους. Δεν έκαναν γάμους και προξενιά τις ημέρες των Μερομήνιων διότι πίστευαν ότι οι γάμοι θα διαλυόταν και τα προξενιά θα χαλούσαν. Οι γυναίκες δεν λούζονταν την νύκτα και δεν έβγαιναν έξω από το σπίτι.

Πως ερμηνεύονται τα Ημερομήνια ή μερομήνια

Η διαδικασία είναι απλή. Παρατηρούμε τον καιρό του Αυγούστου για 12 ημέρες, εκ των οποίων κάθε μια αντιπροσωπεύει τον καιρό των επόμενων μηνών. Δηλαδή, η πρώτη ημέρα θα μας πει για τον καιρό του Αυγούστου, η δεύτερη για του Σεπτεμβρίου, η τρίτη για του Οκτωβρίου κ.ο.κ.

► Όταν έχει αέρα, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι άστατος.

► Όταν υπάρχουν άσπρα σταθερά σύννεφα, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα έχει βροχές.

► Όταν υπάρχουν άσπρα σύννεφα που τρέχουν ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι χιονιάς.

► Όταν υπάρχουν σκούρα σύννεφα ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι κρύος.

► Όταν ο ουρανός είναι καθαρός, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι καλός.

Αν θέλετε, λοιπόν, να δείτε τι καιρό θα κάνει το 2023,απλώς ακολουθήστε το παραπάνω αλφαβητάρι ερμηνείας των σημαδιών.

Μπούλες

Το βράδυ της τυρινής αποκριάς τα παιδιά και οι έφηβοι ντύθηκαν μπούλες και επισκέφθηκαν τα σπίτια του χωριού. Δεν φορούσαν αποκριάτικες στολές , αλλά παλιά ρούχα που βρήκαν στις ντουλάπες, στις κασέλες και στα μπαούλα της γιαγιάς και του παππού. Έβαλαν ρούχα ξεχασμένα για να μην τα γνωρίζει ο κόσμος αλλά και ιδιαίτερες μάσκες η μαντήλια και ξεχύθηκαν στο δρόμο

Επιτέλους ζωή και πάνω από όλα ελπίδα και αισιοδοξία στα πολύ περίεργα χρόνια που ζούμε. Είναι ωραία να βλέπεις νέους και νέες να τιμούν τα ήθη και τα έθιμα ιδίως τη στιγμή που πολλοί"μεγάλοι"  μιλούν για αυτά αλλά ο κρότος της απουσίας τους αντηχεί σε κάθε σπίτι στο χωριό.

Και του χρόνου με υγεία παιδιά. 

Εορτασμός της 25ης Μαρτίου

Κάθε χρόνο στις 25 Μαρτίου τιμούμε και γιορτάζουμε Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και τον ξεσηκωμό των υπόδουλων Ελλήνων κατά του Τούρκου δυνάστη για ελευθερία και  αυτοδιάθεση .

Στη Σκουτερά , όπως κάθε χρόνο , εορτάστηκε με λαμπρότητα η 25η Μαρτίου. Τα παιδιά του σχολείου έψαλαν τον Εθνικό Ύμνο , παρέλασαν, απήγγειλαν ποιήματα, χόρεψαν.

Η δοξολογία τελέστηκε από τον πάτερ Ντοκα Βασίλειο.

Ευχόμαστε κάποια στιγμή η σύμπνοια και η αλληλεγγύη η οποία δεσποζε εκείνη την εποχή ,  με κοινό στόχο την απελευθέρωση μας,να επανέλθει στην καθημερινότητα μας και να μας οδηγήσει ξανά σε απελευθέρωση από τον ατομικό μας μικρόκοσμο , με απώτερο σκοπό το καλό του χωριού μας.


Φωτογραφίες- βίντεο : Αντωνόπουλος Δημήτριος

25η Μαρτίου στη Σκουτερά. Διπλή εορτή!

Σ

Κάθε χρόνο στις 25 Μαρτίου τιμούμε και γιορτάζουμε Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και τον ξεσηκωμό των υπόδουλων Ελλήνων κατά του Τούρκου δυνάστη για ελευθερία και  αυτοδιάθεση .

Mεγάλη εβδομάδα στο χωριό Βίντεο

Σας παραθέτουμε οπτικοακουστικό υλικό από την περιφορά του Επιταφίου, την Ανάσταση του Κυρίου,τα βεγγαλικά και την Κυριακή του Πάσχα.

EΠΙΤΑΦΙΟΣ

                                         

ΑΝΑΣΤΑΣΗ-ΒΕΓΓΑΛΙΚΑ

Mεγάλη εβδομάδα στο χωριό φωτογραφίες

ΠΑΣΧΑ 2013

ΣΚΟΥΤΕΡΑ

     Πλήθος  κόσμου παρευρέθηκε στο χωριό μας το φετινό Πάσχα. Οι  δρόμοι γέμισαν παιδιά που με τις φωνές και τα παιχνίδια τους έδωσαν έντονο χρώμα και ζωή. Η αλήθεια είναι ότι θύμισε το φετινό Πάσχα παλιές καλές εποχές που όλοι μαζευόμασταν στην παλιά πλατεία και το μόνο που χρειαζόμασταν να περάσουμε όμορφα  ήταν απλά η καλή παρέα ..

     Την Μεγάλη Εβδομάδα πλήθος πιστών παρακολούθησε τον στολισμό και την περιφορά του Επιταφίου , την Αποκαθήλωση του Κυρίου και την Ανάστασή Του. Σας παραθέτουμε εικόνες  από  δρώμενα στο χωριό μας.

ΣΤΟΛΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΝΙΚΟΛΑΟ

 ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 

ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΥΡΙΟΥ- ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ

Πάσχα στα Σκουτερά 50 και 60 χρόνια πριν..

Διακρίνονται οι Θωμάς Γκούρλιας,Δημήτριος Σωτηρόπουλος,Γιάννης Τσόλκας, Στέφανος Παππάς, Φώτιος Σωτηρόπουλος, Παναγιώτης Αντωόπουλος, Αθανάσιος Σωτηρόπουλος, Ζαρκαδούλας Κωνσταντίνος, Μαστρογιάννης Παντελης, και ο μικρός τότε Χρήστος Σωτηρόπουλος.

Διακρίνονται οι Αντωνόπουλος Δημήτριος,Σωτηροπούλου Αθανασία,συγγενής του Αστυνόμου Ζαβέρδα Αριστοτέλη, Σωτηρόπουλος Νικόλαος,Τζαβέρδα Γαρυφαλλιά, Τζαβέρδας Αριστοτέλης με τον κουνιάδο του,Σωτηρόπουλος Χρήστος, Παπακαμμένος Χρήστος, καιτα παιδιά Σπυριδούλα Σωτηροπούλου με τα παιδιά της οικογένειας Τζαβέρδα.

Διακρίνονται οι Σωτηρόπουλος Βασίλης ,Αθανάσιος Σωτηρόπουλος, Σοφία Σωτηροπούλου, Αθανασία Σωτηροπούλου,Ευτυχία Σωτηροπούλου,Σωτηροπο΄πυλου Ελένη, Τσόλκας Ιωάννης ,Σωτηρόππουλος Φώτιος.

Διακρίνονται οι Ξανθή Παπακαμμένου,Γεώργιος Παπακαμμένος,Δημήτριος Σωτηρόπουλος, Βασίλης Δημόπουλος, Κων/νος Μαστρογιάννης,Αθανάσιος Σωτηρόπουλος, Τζαβέρδας Αριστοτέλης, Κων/νος Παπακαμμένος, Χρήστος Παπακαμμένος.






ΠΑΣΧΑ ΣΤΑ ΣΚΟΥΤΕΡΑ.


Οι αναμνήσεις είναι τροφή για το νου.. Εμείς σας παρουσιάζουμε κάποιες στιγμές και σας δίνουμε τροφή για σκέψη... Πώς μπορεί όλοι να είναι μαζί και να γιορτάζουν με χαρά το Πάσχα με τόση απλότητα ; 



Ευχαριστούμε βαθύτατα τον Σωτηρόπουλο Νικόλαο για τη συνδρομή του στην αναγνώριση των χωριανών μας που προβάλλονται στις φωτογραφίες.

Ο μύθος της πασχαλιάς

  

Όταν γεννήθηκε ο Χριστός στη φάτνη της Βηθλεέμ,ο Ηρώδης,ο βασιλιάς της Ιουδαίας με τη σκληρή καρδιά,έδωσε διαταγή να σκοτώσουν όλα τα αγοράκια,όσα είχαν ηλικία από μιας ημέρας έως δύο χρονών!Είχε πληροφορηθεί ότι γεννήθηκε ο βασιλιάς των Ιουδαίων και φοβήθηκε πως θα του πάρει το θρόνο!Επειδή όμως δεν ήξερε ποιο ήταν  αυτό το μωρό και πού ακριβώς είχε γεννηθεί, αποφάσισε να σκοτώσει δύο χιλιάδες βρέφη!

Ο θεός όμως ειδοποίησε τη νύχτα μ΄έναν άγγελο τον Ιωσήφ να φύγουν αμέσως για την Αίγυπτο για να σωθεί ο Χριστός.Ανέβηκε σ΄ενα γαϊδουράκι  η Μαρία,κρατώντας το θείο βρέφος στην αγκαλιά της και ξεκίνησαν μέσα στη νύχτα για την Αίγυπτο.

Ξημέρωσε η άλλη μέρα και βρέθηκαν να προχωρούν σε μια μεγάλη έρημο.Κι όταν ο ήλιος ανέβηκε ψηλά στον ουρανό,άρχισε να κάνει φοβερή ζέστη.

-Τι κρίμα!είπε σε μια στιγμή αναστενάζοντας η Μαρία.Δεν υπάρχει ούτε ένα δεντράκι σε αυτή την έρημο για να σταθούμε και να δροσιστούμε λιγάκι στον ίσκιο του!

Ξαφνικά,φύτρωσε μπροστά τους ένα δεντράκι με πολλά και πυκνά φύλλα.Η Άγια Οικογένεια σταμάτησε την πορεία της και για αρκετές ώρες ξεκουράστηκε στο δροσερό του ίσκιο.

Αυτό το δεντράκι ονομάστηκε αργότερα πασχαλιά και να γιατί:

Όταν σταύρωσαν οι Ιουδαίοι το Χριστό,κοντά στο Γολγοθά είχε φυτρώσει το ίδιο δεντράκι.Από τον καημό του βλέποντας τον Κύριο να σταυρώνεται,μαράθηκε.Όταν όμως τρεις μέρες αργότερα ο Ιησούς αναστήθηκε,η πασχαλιά ζωντάνεψε και γέμισε με τσαμπιά από όμορφα μοβ και μυρωδάτα λουλούδια,για να πάρει κι αυτή μέρος στη μεγάλη χαρά.Γι΄αυτό ονομάστηκε πασχαλιά.

Πηγή:Βιβλίο <<Οι μύθοι των λουλουδιών>> εκδόσεις Στρατίκη, edo nipiagogeio

ΤΑ ΧΑΛΚΟΥΝΙΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ

Κάθε χρόνο, η Μεγάλη Παρασκευή και το Πάσχα στο Αγρίνιο είναι συνδεδεμένο με το κάψιμο χαλκουνιών. Το βράδυ μετά τον Επιτάφιο της κάθε ενορίας, οι «χαλκουνάδες» θα κατέβουν στους δρόμους του Αγρινίου για να σμίξουν στην κεντρική πλατεία και να λάβουν μέρος στον χαλκουνοπόλεμο! Λέγεται ότι το έθιμο έχει τις ρίζες του, όπως και πολλά άλλα στην Ελλάδα στον καιρό της Τουρκοκρατίας. Τα πράγματα δεν είναι διευκρινισμένα. Όπως γράφει ένας νεότερος χαλκουνάς, ο Χρήστος Σμυρλής – Λιακατάς, το έθιμο γεννήθηκε «από το ευρηματικό μυαλό των Βραχωριτών (Αγρινιωτών) που δοκίμαζε  ποιότητα της Δημητσάνικης μπαρούτης πριν χρησιμοποιηθεί για να κυνηγήσει τον Τούρκο κατακτητή». Ήρθε η Επανάσταση του 1821 και μετά ο «αγώνας» εκείνος παρέμεινε έθιμο, στην περιοχή του Αγρινίου. Το έθιμο δημιούργησε τις «ομάδες» του χαλκουνοπόλεμου. Δύο (2) ήταν οι βασικές «ομάδες». Η «ομάδα» του Αγίου Χριστοφόρου- Αγίας Τριάδας και Αγίου Γεωργίου και η «ομάδα» του Αγίου Δημητρίου-Παναγίας και Ευαγγελιστρίας. Η «μάχη» παλιότερα γινόταν στην επάνω πλατεία (Στράτου), αργότερα στην κάτω πλατεία (Μπέλλου-Δημοκρατίας). Η ετοιμασία του χαλκουνιού ξεκινάει 1-2 μήνες νωρίτερα από την Μ.Παρασκευή. Αναζητείται ο καλός «χαρτός», το κατάλληλο μίγμα μπαρουτιού (που δοκιμάζεται) για να είναι ασφαλές και με καλό κάψιμο-θέαμα. Το φτιάξιμο του χάρτινου «σωλήνα», το «σφίξιμο», το «τάπωμα» και το «γέμισμα», μια διαδικασία χαράς, κεφιού και…επιμόρφωσης για τους νεώτερους χαλκουνάδες και τα «χαλκούνια» έτοιμα για την Μεγάλη Παρασκευή. Κατά καιρούς απαγορεύονταν το κάψιμο χαλκουνιών εξ αιτίας των ατυχημάτων που προκαλούσε τόσο σε χαλκουνάδες όσο και σε θεατές. Παρά ταύτα κάποιοι …θαρραλέοι Αγρινιώτες, ρίχνανε - κρυφά - χαλκούνια ακόμη και τότε στην γειτονιά τους. Μετά το 1985 άρχισε σιγά-σιγά το έθιμο να ενθαρρύνεται και να εκτελείται μέσα σε ασφαλέστερο περιβάλλον κάθε Μεγάλη Παρασκευή στην κεντρική πλατεία του Αγρινίου με προσοχή και χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Ένα έθιμο που κράτησαν  Γιωτοπουλαίοι, Παπαλένηδες, Ζυματουραίοι, Ζαβραίοι, Πολίτης, Πετσώρης και αργότερα Κούκας Τσιρώνης, Κουτσούκης, Ζανάκος, Καζαντζής, Λιακατάς κ.α  Ένα έθιμο που θυμίζει με τον τρόπο του, τους «μπουρλοτιέρηδες» του 1821 και που συντηρεί με την δική του ομορφιά την παράδοση της συμμετοχής στον Αγώνα της Απελευθέρωσης της περιοχής του Αγρινίου, για να θυμούνται οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νεώτεροι…

και πως τα περιγραφει ο Ευαγ. Παπαστρατος:  

".....Όταν έμπαινε η Μεγάλη Σαρακοστή, το βράδυ της πρώτης Κυριακής άρχιζε σε μικρή κλίμακα ο χαλκουνοπόλεμος στην πλατεία, και συνεχιζόταν κάθε Κυριακή ως τη Μεγάλη Εβδομάδα. Την Κυριακή των Βαΐων ήταν η επίδειξη των δύο ομάδων (τα Βραχωρτάκια και τα Σουλιωτάκια). Εννοείται πως αυτό γινόταν αφορμή ν αναγκάζεται η Φιλαρμονική του Αγρινίου, που έπαιζε κάθε Κυριακή στην πλατεία, να σταματά πρόωρα, γιατί ο κόσμος, από το φόβο του, έφευγε νωρίτερα, πριν αρχίσει η μάχη.

Σ' όλο το διάστημα της Μεγάλης Σαρακοστής γίνονταν οι ετοιμασίες για το χαλκουνοπόλεμο της νύχτας του Επιταφίου, από τις δύο ομάδες, που συ­γκέντρωναν τα πολεμοφόδια. Οι μεγάλοι ετοίμαζαν τα χαλκούνια και κατέστρωναν το στρατηγικό σχέδιο για την κυκλωτική κίνηση, κι οι μικρότεροι μάζευαν τα ξύλα, που θα χρειάζονταν για τις φωτιές που ανάβαμε στις αγρυπνίες της Μεγάλης Εβδομάδας και ιδίως το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, στις εκκλησίες, όπου ξημερωνόμασταν. Η εκφορά των Επιταφίων γινόταν τότε τα ξημερώματα του Μεγάλου Σαββάτου, στις τέσσερις το πρωί. Από το βράδυ της Παρασκευής, σε κάθε ενορία, και ιδίως στην Αγία Τριάδα, τα «Βραχωρτάκια», και στον Άη Δημήτρη τα «Σουλιωτάκια», άναβαν τις φωτιές και τις κρατούσαν όλη τη νύχτα. Όταν δεν έφταναν τα ξύλα που είχαμε μαζέψει, πηγαίναμε στις γειτονιές, ξηλώναμε φράχτες ή χαλούσαμε παλιές παράγκες ή αχυρώνες και κουβαλούσαμε την ξυλεία τους. Καμιά φορά τραβούσαμε και κανένα χαλασμένο κάρο και το βάζαμε ολόκληρο στη φωτιά!

Στη μία το πρωί, έβγαιναν από κάθε ενορία ομάδες παιδιά και νέοι και χτυπούσαν το σήμαντρο στις γειτονιές, για να ξυπνήσει ο κόσμος και να ετοιμαστεί να πάει στην ακολουθία. Οι καμπάνες, από πένθος, δεν σήμαιναν από το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης ως τις δέκα το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, που γινόταν η Ανάσταση.

Θυμούμαι πώς πήγαινα κι εγώ με το σήμαντρο της Αγίας Τριάδας. Αν και ήμουν τόσο μικρός, μου έκανε πολύ βαθιά εντύπωση, μέσα στην ησυχία που βασίλευε την ώρα εκείνη σ' ολόκληρη την πόλη, ν' ακούεται άξαφνα το σήμαντρο και κατόπι να ψέλνουμε όλοι μαζί το «Αι γενεαί πάσαι...». Τα σκυλιά άρχιζαν να γαβγίζουν, μα φοβούνταν και δεν τολμούσαν να μας πλησιάσουν. Έτσι, βρίσκαμε κι εμείς την ευκαιρία, σε όσα σπίτια είχαν περιβό­λια, να κόβουμε λουλούδια για τον Επιτάφιο και να μαζεύουμε και ξύλα για τη φωτιά.

Εκείνη την εποχή, συνήθιζαν οι γυ­ναίκες να ξενυχτούν στην εκκλησία της ενορίας τους από το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, για συνοδεία του Εσταυρωμένου. Πηγαίναμε κι εμείς, ολόκληρη η οικογένεια μαζί, αποβραδίς στην εκκλησία. Εμείς τ' αδέλφια, όταν ήμασταν μικρότερα, το γλεντούσαμε πολύ, μαζί με τ' άλλα παιδιά. Παίρναμε μαζί μας βελόνα και κλωστές, κι όταν οι ηλικιωμένες κυράδες νύσταζαν και τις έπαιρνε ο ύπνος στον γυναικωνίτη της εκκλησίας, ράβαμε τα φουστάνια της μιας με της άλλης. Όταν ξυπνούσαν δεν μπορούσαν να σηκωθούν και ξεφώνιζαν, τραβώντας η μία την άλλη· κι εμείς γελούσαμε. Οι Επιτάφιοι όλων των ενοριών περνούσαν από την κεντρική πλατεία, κι οι χαλκουνάδες, σαν τιμητική φρουρά, πήγαιναν μπροστά, κρατώντας στα χέρια τ' αναμμένα χαλκούνια, που ήταν επικίνδυνα. Πολλές φορές, όταν δεν ήταν καλογεμισμένα, ή όταν το μίγμα από τις μπαρούτες δεν πετύχαινε, έσκαγαν στα χέρια τους και δεν έλειπαν τ' ατυχήματα, καμιά φορά και θανατηφόρα. Πολλές φορές τύχαινε να διασταυρωθούν στην πλατεία οι Επιτάφιοι των δύο αντίθετων ομάδων. Έδειχναν πάντα τον πρεπούμενο σεβασμό μεταξύ τους, και προσπαθούσε η κάθε ομάδα να κάνει καλύτερη επίδειξη, ανάβοντας και κρατώντας στα χέρια πιο πολλά χαλκούνια. Όταν όμως είχαν πια περάσει από την πλατεία οι Επιτάφιοι όλων των ενοριών, τότε οι δύο ομάδες έπιαναν θέσεις, από τις δύο μεριές, κι άρχιζε η μεγάλη μάχη, με επιθέσεις κι αντεπιθέσεις· κι όταν πια έφτανε σε σημείο κρίσιμο, γίνονταν και προσπάθειες κυκλωτικών κινήσεων, και τότε η ομάδα που έμενε κυρίαρχη στην πλατεία ήταν νικήτρια. Όπως θυμούμαι, πάντα νικούσαν τα «Βραχωρτάκια». Σ' αυτά ανήκα κι εγώ, αλλά ήμουν μόνο οπαδός-θεατής, γιατί βρωμούσε μπα­ρούτι. Και φρόντιζα να παίρνω θέση τέτοια που να μπορώ να το σκάω εύκολα, όταν μας κυνηγούσαν τα χαλκούνια, όχι μόνο της αντίθετης ομάδας, αλλά και της δικής μας, που τύχαινε κάποτε να γυρίζουν προς τα πίσω, ξεφεύγοντας από τα χέρια των χαλκουνάδων.

Αυτό το πολεμικό μένος της χαλκουμανίας διατηρήθηκε πολλά χρόνια αργότερα. Όταν, το 1912-13, το Αγρίνιο φιλοξένησε Τούρκους αξιωματικούς, αιχμαλώτους του πρώτου Βαλκανικού Πολέμου, και την άνοιξη του 1913 αυτοί είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τη γιορταστική κοσμοχαλασιά του χαλκουνοπολέμου, είπαν, λέει: «Τώρα καταλαβαίνουμε γιατί οι Έλληνες στρατιώτες έδειξαν τόση ορμή στις μάχες τους μ' εμάς!». Κάποτε, το Δημοτικό Συμβούλιο του Αγρινίου θέλησε να νεωτερίσει, και πήρε απόφαση, η εκφορά των Επιταφίων, αντί το πρωί του Σαββάτου, να γίνει τη Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ. Ήταν όμως τέτοια η αντίδραση σ' αυτή την ανατρεπτική ιδέα, όχι μόνο από τους νέους, αλλά κι από τους γέρους, νοικοκυραίους γνωστούς - που πήραν άλλοι τις μαγκούρες κι άλλοι τις καμπούρες τους - που τελικά ματαιώθηκε η απόπειρα. Την είχαν θεωρήσει ιεροσυλία.

Αργότερα, η εκφορά του Επιταφίου άρχισε να γίνεται αποβραδίς, αλλά μόνο σε μια μικρή και μακρινή ενορία, του Αγίου Γεωργίου. Και χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να γενικευτεί η βραδινή εκφορά.

Το Μέγα Σάββατο, οι καμπάνες απ' όλες τις εκκλησίες χτυπούσαν το πρωί στις δέκα, για ν' αναγγείλουν την πρώτη Ανάσταση. Τότε άρχιζε μέσα σ' όλη την πόλη τέτοιο τουφεκίδι, που νόμιζε κανείς πως γινόταν αληθινή μάχη... Επίσης, είχαν τη συνήθεια να σπάζουν στους δρόμους γυαλικά: ποτήρια, πιάτα, καράφες, κλπ., ό,τι είχε άχρηστο ο καθένας, κι αυτό διαρκούσε μισή ώρα. Περίεργα έθιμα, αλλά που γέμιζαν συγκινήσεις την παιδική μας ζωή. Εκείνη την ώρα, τα σκυλιά - κι υπήρχαν τότε πολλά αδέσποτα στους δρόμους - τρόμαζαν κι έτρεχαν απ' όλες τις μεριές γαβγίζοντας, κι έφευγαν, μέσα από τις ρεματιές, έξω από την πόλη.

Η λειτουργία της Αναστάσεως γινόταν τα ξημερώματα του Πάσχα. Άρχιζε στις 4 το πρωί και τέλειωνε στις 6, νωρίς, ώστε να έχει ο κόσμος καιρό ν' ανάψει τις φωτιές, όπου θα ψήνονταν τα αρνιά. Έπιανε πάλι το τουφεκίδι, αραιότερα όμως, και διαρκούσε ως το μεση­μέρι. Εμείς, τα παιδιά, ετοιμάζαμε γι' αυτή τη μέρα τα ξυλοκούμπουρα, φτιαγμένα από ξύλο σε σχήμα μικρού πιστολιού, που το σκάβαμε, χώναμε ένα φυσέκι αδειανό από γκρα, τρυπημένο από το πάνω μέρος και το δέναμε σφιχτά με σύρμα ψιλό ή κερωμένο σπάγκο. Αυτόν τον κάλυκα τον γεμίζαμε ως τη μέση με μπαρούτι, βάζαμε και λίγο στουπί' κι ύστερα, μ' ένα κάρβουνο, ανάβαμε φωτιά στην τρύπα που είχαμε ανοίξει. Καμιά φορά, όταν το ξύλο δεν ήταν αντοχής, χάναμε το πιστόλι από τα χέρια μας· κι όταν πάλι το γεμίζαμε πολύ, έσκαγε πολλές φορές ο κάλυκας ή κοβόταν το σύρμα και τραυματιζόμασταν στα χέρια ή και σε άλλα μέρη του σώματος. Τώρα που το σκέπτομαι, μου φαίνεται παράξενο, όχι τόσο αυτό που κάναμε εμείς, με το θάρρος της παιδιάτικης άγνοιας, όσο το ότι κι οι ηλικιωμένοι, που μας έβλεπαν, έβρισκαν πολύ φυσικό το επικίνδυνο αυτό παιχνίδι...."

(απόσπασμα από το βιβλίο του Ευαγ. Παπαστράτου "Η δουλειά κι ο κόπος της")

πηγή  :  http://www.epoxi.gr

 

Μεγάλη Σαρακοστή

Μεγάλη Σαρακοστή, ονομάζεται η νηστεία που προηγείται του Πάσχα. Την λέμε Μεγάλη για να την ξεχωρίζουμε από την νηστεία που προηγείται των Χριστουγέννων, η οποία χαρακτηρίζεται «Μικρή» επειδή είναι ελαφρότερη. Σαρακοστή ονομάζεται επειδή γίνεται εις ανάμνηση της σαρανταήμερης νηστείας του Χριστού στην έρημο. Η Μεγάλη Σαρακοστή καθιερώθηκε τον 4ο αιώνα. Η αρχική της διάρκεια ήταν έξι εβδομάδες, ενώ αργότερα προστέθηκε και μία έβδομη. Έτσι στην εποχή μας η Μεγάλη Σαρακοστή ξεκινά την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει το Μεγάλο Σάββατο. Σε όλη την διάρκεια της Σαρακοστής, κάθε Τετάρτη και Παρασκευή, τελείται στην εκκλησία μας η Προηγιασμένη Ακολουθία. Σε αυτήν οι πιστοί μπορούν να λάβουν Θεία Κοινωνία, η οποία όμως έχει προαγιασθεί την προηγουμένη Κυριακή. Γι’ αυτό τον λόγο ονομάζεται η Ακολουθία αυτή Προηγιασμένη. Τα πρώτα Χριστιανικά χρόνια η ακολουθία αυτή ετελούντο σχεδόν καθημερινά, καθ’ όλη την διάρκεια της Σαρακοστής. Στις μέρες μας, όπως είπαμε, έχει περιορισθεί η τέλεση της κάθε Τετάρτη και Παρασκευή της Μεγάλης Σαρακοστής. Κάποιες ημέρες της Μεγάλης Σαρακοστής έχουν ξεχωριστή σημασία και δική τους σημειολογία. Ας τις δούμε μια μια: Το Σάββατο της πρώτης εβδομάδας της νηστείας είναι αφιερωμένο στο θαύμα των κόλλυβων του μεγαλομάρτυρα Θεοδώρου του Τήρωνος. Θαύμα που βοήθησε τους Χριστιανούς της Κωνσταντινούπολης, να τηρήσουν την νηστεία, που προσπάθησε με δόλια μέσα να μολύνει ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου, Ιουλιανός ο Παραβάτης. Ο αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινούπολης είδε σε όνειρο τον μεγαλομάρτυρα Θεόδωρο, ο οποίος του φανέρωσε τις προθέσεις του Ιουλιανού και τον συμβούλεψε αντί των αρτύσιμων φαγητών να φτιάξουν και να φάνε ως τροφή, οι χριστιανοί, κόλλυβα. Έτσι φτιάχνοντας και μοιράζοντας κόλλυβα, θυμόμαστε και τιμούμε κάθε χρόνο το θαύμα του μεγαλομάρτυρα Θεοδώρου. Η Α Κυριακή των νηστειών, είναι η Κυριακή της Ορθοδοξίας. Γιορτάζουμε την αναστύλωση των αγίων και σεπτών εικόνων από την αυτοκράτειρα του Βυζαντίου Θεοδώρα το 843μ.Χ.  Η Β Κυριακή των νηστειών είναι αφιερωμένη στην μνήμη του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης (14ος αιώνας). Ο Άγιος Γρηγόριος υπήρξε κορυφαίος διδάσκαλος των ορθοδόξων δογμάτων και πολέμιος των αιρέσεων. Η Γ Κυριακή των νηστειών, είναι η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως. Αυτή η ημέρα είναι αφιερωμένη στον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό, το σύμβολο της πίστης μας. Ημέρα που οι πιστοί παίρνουν δύναμη να συνεχίσουν την πορεία τους, την νηστεία, που θα τους οδηγήσει στην Ανάσταση του Κυρίου. Η Δ Κυριακή των νηστειών, είναι ημέρα που τιμάται η μνήμη του Αγίου Ιωάννη, συγγραφέα της Κλίμακας. Η κλίμακα είναι ένα βιβλίο με ομιλίες του Αγίου Ιωάννη. Αντικείμενο των ομιλιών αυτών είναι τα σκαλοπάτια της πνευματικής ανάβασης των Μοναχών, μέσα από την προσωπική τους άσκηση. Η ημέρα Τετάρτη της 5ης εβδομάδας της Μεγάλης Σαρακοστής είναι η Τετάρτη του Μεγάλου Κανόνος. Συγγραφέας και συνθέτης του Μεγάλου Κανόνα είναι ο Άγιος Πατέρας μας Ανδρέας, ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης. Μέσα στα 250 τροπάρια που τον απαρτίζουν, έχει συγκεντρώσει τις ιστορίες από τον Αδάμ έως και την Ανάληψη του Κυρίου. Καλεί δε κάθε έναν από εμάς, να παραδειγματιζόμαστε από αυτές, να μιμούμαστε τα καλά και να αποφεύγουμε τα άσχημα που έπραξαν οι πρόγονοι μας. Την Παρασκευή της ίδιας εβδομάδας είναι ο Ακάθιστος Ύμνος. Ημέρα αφιερωμένη στην Παναγία που στέκει πάντα βοηθός των Χριστιανών σε περιόδους ειρήνης ή πολέμου. Εορτάζουμε τα θαύματα που έκανε η Παναγία προστατεύοντας την Βασιλεύουσα από λαούς που ήθελαν να την κυριεύσουν. Μετά από μια τέτοια νίκη ο λαός της Κωνσταντινούπολης, όρθιος (ακάθιστος) ευχαρίστησε την Θεομήτορα ψάλλοντας. Θυμούμενοι αυτό το γεγονός, ευχαριστούμε κι εμείς με την σειρά μας την Παναγία ψάλλοντας όρθιοι. Η Ε Κυριακή των νηστειών, είναι αφιερωμένη στην μνήμη της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Η Οσία, από ηλικία 12 ετών ακολουθούσε έναν ιδιαίτερα έκλυτο βίο. Σε ηλικία 30 ετών, ήρθε σε επαφή με τον Χριστιανισμό, μετανόησε και προσκύνησε. Την υπόλοιπη ζωή της, 47 έτη, ασκήτεψε στην έρημο. Την ημέρα αυτή καλούνται όλοι να μιμηθούν το παράδειγμα της και να έρθουν πιο κοντά στον Χριστό μετανοώντας για τις αμαρτίες τους. Το Σάββατο πριν την Μεγάλη Εβδομάδα είναι το Σάββατο του Λαζάρου. Ημέρα αφιερωμένη στο θαύμα της ανάστασης του Λαζάρου από τον Χριστό. Τελευταία Κυριακή της Μεγάλης Σαρακοστής, είναι η Κυριακή των Βαΐων. Είναι ημέρα αφιερωμένη στην θριαμβευτική είσοδο του Χριστού στα Ιεροσόλυμα από την Βηθανία. Τότε ο λαός υποδέχθηκε το Χριστό με επευφημίες και με «βάϊα φοινίκων», από τα οποία πήρε και το όνομα της αυτή η ημέρα. Στη διάρκεια της Σαρακοστής, δεν επιτρέπεται η κατανάλωση κανενός ζωικού προϊόντος. Εξαίρεση αποτελούν η ημέρα του Ευαγγελισμού στις 25 Μαρτίου και η Κυριακή των Βαΐων όπου επιτρέπεται η βρώση ψαριών. Πηγή : www.matia.gr